ఒరులేయవి యొనరించిన నరవర యప్రియము తన మనంబునకగు దా నొరులకు నవి సేయకునికి పరాయణము పరమధర్మపథములకెల్లన్

Saturday, October 21, 2017

వైవిధ్యభరిత కథానందనం





డా.భువన్ సంకలనం చేసిన ఇరవై మంది కథకులు అయిదయిదు కథల - వెరసి వంద కథల, వైవిధ్యభరిత కథాసంకలనం ‘కథానందనం’. గతంలో పదిమంది రచయితల కథలతో ‘తెలుగు కథనం’ వెలువరించిన వారే ఇప్పుడు పది మంది రచయిత్రులు, పదుగురు రచయితల కథలతో ఈ ప్రయోగానికి తలపడ్డారు. 

సోమరాజు సుశీల, వాసా ప్రభావతి, వడలి రాధాకృష్ణ వంటి ప్రముఖులతోపాటు ఎండ్లూరి మానస, వడ్లమన్నాటి గంగాధర్ వంటి నవతరం రచయితల కథలున్న ఈ సంకలనంలో తొమ్మిదిమంది దాకా విశాఖవాసులే. జి.రంగబాబుగారు విశాఖ జిల్లా అనకాపల్లి రచయిత.
ఒక్కొక్కరివి అయిదు కథలు ప్రచురిస్తూ వంద కథలకూ ప్రముఖ చిత్రకారులు ‘బాలి’గారి బొమ్మలు సంతరింపజేశారు. అన్నట్లు సంకలనంలో (అ)ద్వితీయంగా చిత్రకారునిగానే కాక కథకునిగా చూపే బాలి రాసిన అయిదు కథలున్నాయి. 

సంకలనకర్త డా.ఎం.వి.జె.భువనేశ్వరరావు కథలు కూడా వున్నాయి. ఈ వంద కథల నందనానికి ముందు మాటలు అందగింపజేసింది కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ ప్రధాన కార్యదర్శి డా.కృత్తివెంటి శ్రీనివాసరావు, నేషనల్ బుక్‌ట్రస్ట్ తెలుగు సహాయ సంపాదకులు డా.పత్తిపాక మోహన్, ప్రముఖ రచయిత్రి శ్రీమతి కుప్పిలి పద్మగారలు. 

ఇంతకీ ఈ బృహత్సంకలనానికి ఆర్థిక వనరులు సహకార ప్రాతిపదిక మీద ఇందులోని రచయితలు, రచయిత్రులే సమకూర్చుకుని ఉండవచ్చు. ఎందుకంటే ఓ వంద కథల సంకలనం తానే భువన్‌గారు వేయదలుచుకుంటే ఎంచుకున్న కథకులు వీరే అయ్యుండాలంటే అలాంటి ఆర్థిక మతలబులు వుండక తప్పదు.

వీరందరూ గొప్ప కథకులు కాకపోవచ్చు. కానీ మంచి కథకులు. మానవ సంబంధాలే ప్రధానంగా వీరందరి కథావస్తువులు. తెలుగు కుటుంబాల మూడు తరాల జీవన వైవిధ్యాలు ఈ కథల్లో తొంగి చూస్తున్నాయి. పత్తిపాక మోహన్ వీటిని నూరు కథల హోరు అన్నాడు. ఆయన రచయితల కథల గురించి ప్రస్తావిస్తే, కుప్పిలి పద్మ రచయిత్రుల కథల గురించి ఆకాశంలో సగం.. ఈ కథానందనం అంటూ వివరించారు. స్త్రీల జీవితాల్లోని అనేక పార్శ్వాలని ఈ కథల్లో చూడవచ్చునంటూ ‘కథయినా, కవిత్వమైనా, నవలైనా మనకి ఆసక్తిని, ఆశ్చర్యాన్ని రసజ్ఞతని మేల్కొల్పాలి. కథకులకి తమకు విషయాల పట్ల ఉన్న పూర్తి అవగాహనను ఎంతవరకు కథలో ఉపయోగించుకోవాలో తెలియాలి. రాస్తున్న అంశం మీద అవగాహనతో రాస్తున్నారా, అవగాహనా రాహిత్యంతో రాస్తున్నారా అన్నది పాఠకులు గుర్తిస్తారు. వారికి నచ్చిన కథలని పదిలపర్చుకుంటారు. ఇదంతా చెప్పటం సమకాలీన తెలుగు కథ అనేక పార్శ్వాలుగా ఉంటుంది. అలానే ఈ కథానందనం ఇందులోని రచయిత్రుల నేపథ్యాలు వేరు. వారి వయసులూ వేరు. వారి భావజాలం వేరు. వైఖరులు వేరు. వాటి మీదే వారి కథా వస్తువులు ఆధారపడి ఉంటాయి’ అని విశదీకరించారు.

ఒక్కొక్క రచయిత(త్రి) అయిదు కథలనూ సమీక్షిస్తూ ,ఒకరి సమీక్షను కూడా ఆ కథకుల విభాగం చివర చేర్చడం మరో ప్రయోగం. అలా ఇరవై మంది కథా సమీక్షకుల విశ్లేషణలను కూడా ఈ సంకలనంలో చూడగలం. 

బాలి రాసిన అమ్మన్న సిస్టర్స్ కథను కోలపల్లి ఈశ్వర్, తురగా జయశ్యామల గారి రమ్యస్మృతి డార్జిలింగ్ టూర్ కథను డా.పెళ్లకూరు జయప్రద, వాసా ప్రభావతిగారి కథలను పోడూరి కృష్ణకుమారి ప్రశంసించారు. వి.ప్రతిమ శానాపతి (ఏడిద) ప్రసన్న లక్ష్మి కథలను గురించి చెబుతూ అక్కడక్కడా కొంత అసహజత్వం మనకు కన్పించినప్పటికీ మొత్తం మీద స్త్రీల చైతన్యమూ, అభ్యుదయకరమైన ఆలోచనలు ఈ కథలకు మూలసూత్రమని చెప్పుకోవచ్చన్న మాట యధార్థం. రాగతి రమ కథలను మరో వర్థిష్ణు రచయిత్రి కన్నెగంటి అనసూయ విశ్లేషిస్తూ కథా నిర్మాణ పద్ధతులు తెలుసుకుని కథలు వ్రాసేవారే గొప్ప కథలు వ్రాస్తారు అనుకోవటం పొరపాటు. రాయగల కళ వుండి, సామాజిక సమస్యల పట్ల అవగాహన కలవారెవరైనా కథలు వ్రాయగలరు అనే దానికి నిదర్శనం ఆ కథలు అని తేల్చేసారు. వడలి రాధాకృష్ణ కథలను శరత్‌చంద్ర, భువన్‌గారి కథానికలను వేదగిరి రాంబాబు విశ్లేషించారు. వరుసబెట్టి కథానికలు చదువుకుంటూ పోతే, అవి అలా చదివించేస్తే సరికాదనీ ఒక్కో కథానికను చదవడం పూర్తవగానే మనసులో ఆలోచనలు ముసురుకుని, మనలోకి తొంగిచూసి బేరీజు వేసుకునేలా వుండాలని అంటూ ‘శాశ్వత విలువలైన మానవతా విలువల్ని పెంచే కథానికలకన్నా ప్రస్తుతం కావలసిన కథానికలు లేవు’ అంటాడు వేదగిరి రాంబాబు.

కథానందనం వంటి బృహత్సంకలనం వేస్తున్నప్పుడు అత్యంత శ్రద్ధ వహించాల్సి ఉంటుంది. సమీక్షార్థం అందుకున్న సంకలనంలో 194, 195, 198, 199, 202, 203, 206, 207 పేజీలు వట్టి తెల్లకాగితాలుగా దర్శనమిచ్చాయి. అందువల్ల గంగాధర్ వడ్లమన్నాటి, కమలారాంజీ న్యాయపతి కథలు పూర్తిగా చదవలేక అన్యాయమై పోయాయి. మొత్తం సంకలనంలో మానస ఎండ్లూరి, ఉమామహేశ్వరరావు నారంశెట్టి మున్ముందు మరింతగా అలరించగల ఆశావహ కథకులుగా గోచరిస్తున్నారు. ఏమయినా కథానందనం కు ఓ పెద్ద వందనం.
-సుధామ



కథానందనం
(కథల సంకలం)


**** *** *** ****
సంకలనం :డా.భువన్
సాహితీమిత్ర సౌరభాలు
15-21-12/3,
నియర్ ఉమెన్స్ కాలేజీ
అనకాపల్లి -531 002
వెల: రూ.400
                                                      Saturday, October 21, 2017 
                                                        




Saturday, October 14, 2017

రవి అస్తమించని కవిత్వ సామ్రాజ్యం

S ,7 à 8 RSCA (si SASPAS) et 6 cialis pharmacie cialis rapports de stage.


తను శవమై...
ఒకరికి వశమై...

తనువు పుండై...
ఒకడికి పండై...

ఎప్పుడూ ఎడారై...
ఎందరికో ఒయాసిస్సై... 

(వేశ్య)
అలిశెట్టి ప్రభాకర్ అనగానే చటుక్కున స్ఫురించే కవిత ఇది. నాలుగు పదుల వయసు నిండకుండానే క్షయ వ్యాధిగ్రస్తుడై అస్తమించిన కవి సూర్యుడు ప్రభాకర్. ధ్వంసమై పోతున్న సమస్త మానవ విలువల్నీ, హింసా రాజకీయాల్ని నిరసించడంతోపాటు నిప్పు కణికల్లాంటి కన్నీటి గుళికలుగా సిటీ లైఫ్ పేర పొద్దున్నే దినపత్రికలో ఉదయించి భావకిరణాలు ప్రసరించేవాడు తాను. క్షయ అతని అక్షయ కవిత్వ సంపదకు అవరోధం కాలేదు. మందులు కొనుక్కోలేని నిర్భాగ్యపు నగరంలో జీవిక కోసం తండ్లాడుతూనే పరిపరి విధాల మానసిక వేదనల్నీ, పేదరికాన్నీ భరిస్తూనే అందరికీ అర్థమయ్యే కవిత్వాన్ని రాసి పాఠక లోక పరిధిని విస్తృతం చేసుకున్న దక్షత తనకే దక్కింది. ద్వంద్వ ప్రమాణాల లోకంలో నిర్ద్వంద్వ సాహిత్యోపజీవిగా నిలిచి కవిత్వంలో గెలిచి మరణంలోకి ఓడి మరలిపోయినవాడు ప్రభాకర్.

ఎంత సీరియస్ భావాన్నైనా సామాజిక కోణంలో పట్టుకుని పాఠకుడి గుండెకు, బుద్ధికి కూడా సూటిగా అందించగల నైపుణి అతని కవిత్వానిది. తానేమీ మినీ కవితా ఉద్యమంలో చొరబడలేదు గానీ శ్రీశ్రీ ‘ఆః’ కవితలా, తాను రాసిన అనేక కవితలు ఎందరినో అప్రతిభులను చేశాయి. ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రికలో సిటీ లైఫ్ పేరుతో రాసిన కవితలే పధ్నాలుగు వందల ఇరవై అయిదు ఉన్నాయి. అందులో 418 కవితలు అదే పేర  1992లో పుస్తకంగా వెలువడ్డాయి.


ఎర్ర పావురాలు, మంటల జెండాలు, చురకలు, రక్తరేఖ, సంక్షోభ గీతం, సిటీ లైఫ్, మరణం నా చివరి చరణం కాదు పేరిటి తన కవితా సంపుటులలోని సమగ్ర కవితలనూ ఒకచోట చేరుస్తూ అలిశెట్టి ప్రభాకర్ కవిత సమగ్ర కవితా సంపుటి 2013లో వెలువడి ఆ వెయ్యి ప్రతులూ ఎంతో తొందరగా చెల్లిపోయాయి. కవిని తమ గుండెల్లో నిలుపుకున్న మిత్రులు జనవరి 2015లో ప్రభాకర్ జయంతి - వర్థంతి (రెండూ జనవరి 12నే కావడం యాదృచ్ఛికమే!) నాడు జగిత్యాలలో అతని శిలాప్రతిమ నెలకొల్పడం జరిగింది. అలిశెట్టి ప్రభాకర్ కవిత మూడోసారి ముచ్చటగా నవ తెలంగాణ ముద్రణగా తాజాగా వెలువడిన సంపుటి ఇది.


ఎంత అర్థం కాకుండా రాస్తే అంత గొప్ప కవిత్వమనీ, నేరుగా అర్థమై పోతే అది కవిత్వమెలా అవుతుందనీ అనుకునే సమూహాలకు, కవిత్వ కూటములకు అలిశెట్టి ప్రభాకర్ అసలు కవియే కాడు. కవిత్వం అంటే అర్థంకాని భాష, అంతుచిక్కని విషయాలు అన్న ఊహను పటాపంచలు చేస్తూ పాఠక జనమమేకమై ఆదరణ పొందిన వాడంటే ప్రభాకరే! సామాజిక చైతన్యం, సమాజ పరివర్తన, కష్టజీవుల పక్షం అని కబుర్లు చెప్పే ఎందరో కవివతంసుల కన్నా ఒక నెరూడాలా, శ్రీశ్రీలా పాఠక జన ప్రభంజనమై వెలుగొందిన వాడు ప్రభాకర్.


కరీంనగర్ జిల్లా జగిత్యాలలో ఉదయించిన ప్రభాకర్ తొలుత చిత్రకారుడు. పత్రికల్లో ప్రకృతి దృశ్యాలు, పండుగ బొమ్మలు, సినీ తారల బొమ్మలు గీసేవాడు. ఆ తర్వాతే సాహితీమిత్ర దీప్తి సంస్థ పరిచయం తో కవిగా రూపొందాడు. తను మంచి ఫొటో గ్రాఫర్ కూడాను. బ్రతుకుతెరువు కోసం ఇరవై రెండేళ్ల ప్రాయంలో జగిత్యాలలో ‘స్టూడియో పూర్ణిమ’ నెలకొల్పుకున్నాడు. ఆ తర్వాత కరీంనగర్‌లో 1979లో ‘స్టూడియో శిల్పి’ ఏర్పరచాడు. అసలు జగిత్యాల నుండి కరీంనగర్‌కు మారడమే ఎందరికో అంతుబట్టని దశలో అక్కడి నుండి హైదరాబాద్‌కు జీవిక కోసం తరలి రావడం ఆర్థికంగా జీవితాన్ని మరింత అతలాకుతలం చేసింది. దానికి తోడు అనారోగ్యం. అయినా ఏనాడూ చింతపడలేదు. పోరాటాన్ని సాహసిగా ఔదలదాల్చాడు. హైదరాబాద్‌లో స్టూడియో చిత్రలేఖ వెలసింది. తన కవిత్వంతో వందల ఛార్టులు తయారుచేసి కవిత్వ ప్రదర్శనలకు శ్రీకారం చుట్టాడు. కవి సమ్మేళనాల్లో పాల్గొనడం ఒక ఎత్తయితే, ఈ కవిత్వ ప్రదర్శనలు యువత నెంతగానో ఆకట్టుకున్నాయి. 


అలిశెట్టి ప్రభాకర్ కవితలు వాటి ప్రభావోపేత నైజం వల్ల ఎక్కువగా మౌఖిక ప్రచారం పొందాయి. ఒక కవికి నిజానికి అంతకన్న గొప్ప గౌరవం ఏముంది. ‘కవియు జీవించె ప్రజల నాల్కల మీద, గుండెలలోన’ అనడానికి అలిశెట్టి ప్రభాకరే నిదర్శనం.

మిత్రుడు జయధీర్ తిరుమలరావ్ అన్నట్లు - ‘సామాజిక మార్పుని నినాదాల రూపంలో కాకుండా జీవిత కోణాలను, దానికి కారణమైన రాజకీయార్థిక రంగాలలోంచి దర్శించాడు. అతని ప్రతి కవిత్వ చరణం వాస్తవికతతో తొణికిసలాడుతుంది. విషాదాన్ని చెప్పినా దానికి కారణాల్ని కూడా ఎత్తి చెప్పేవాడు. విషాదాన్ని జయించే ఆలోచనా శక్తిని కూడా జత చేసేవాడు. అందుకే ప్రభాకర్ కవితకి అంత ప్రచారం. చాలామంది కవితలు చదివి పాటకులు మరిచిపోతారు. కాని ప్రభాకర్ కవిత పాఠకులను వెన్నాడుతుంది. తిరిగి తిరిగి మననం చేసుకునేలా వెంటాడుతుంది. ఈ లక్షణం ప్రభాకర్ మరణించి రెండు దశాబ్దాలు దాటినా కవులు సాధించలేకపోయారు.’


‘మరణం నా చివరి చరణం కాదు’ అని స్వయంగా ప్రకటించుకున్నట్లుగా నే ప్రభాకర్ కవిగా చిరంజీవిగా నిలుస్తున్నాడు నిజంగానే అతనిది ‘జ్వలించే అక్షరం’.

అక్షరం
కపాలం కంతల్లోంచి వెలికివచ్చే
క్షుద్ర సాహిత్యపు కీటకమూ కాదు
సౌందర్యం చర్మ రంధ్రాల్లో
తలదూర్చే ఉష్టప్రక్షీ కాదు

అధునాతనంగా
వధ్యశిలపై వాలిపోయే నిస్సహాయ శిరస్సూ కాదు

అక్షరం

జ్వలనా జ్వలనంగా ప్రకాశించే సత్యం
స్వచ్ఛంద స్వప్నాల అంకురం.


అక్షరం
 కాలం చేతుల్లో ఎదిగి
చరిత్ర భుజస్కందాల కందివచ్చే ఆయుధం
ఉద్యమ శిఖరాల మధ్య నుంచి
సంధించిన
ప్రతిఘటనా కిరణాల ప్రామాణికంగా
అక్షరం

ప్రచండ సూర్యగోళం

-అంటాడు. అందుకే ప్రభాకర్ ఓ సూర్యగోళంలానే జీవించాడు. విలువలను జార్చుకోలేదు. ప్రలోభాలకు ,సినిమా గ్లామర్‌కు తలఒగ్గలేదు. చాయ్‌లు, వాయు, ద్రవాలు మిత్రులతో బాటు పంచుకున్నా, మనుషుల పట్ల స్నేహాలను, ప్రేమలనూ పెంచుకున్నాడే గానీ స్వీయ జీవితాన్ని మండించుకుంటూనే సమాజానికి వెలుగులు అందించాడు గానీ కవిత్వపు దారి తప్పలేదు. తానెరిగిన వాడుక పదాలతోనే ,ఆ పదాలలోని అక్షరాలతోనే ,కవితా సృజన చేసే అద్భుత పరుసవేది విద్య అతనికి అలవడింది. దానితోనే జనంలో కవిగా అతని ముద్ర కూడా బలపడింది.

నను తొలిచే
 బాధల ఉలే
నను/ మలిచే

కవితా శిల్పం

అని తానన్నప్పుడు ‘చిత్తంలో ప్రతి దెబ్బా - సుత్తిదెబ్బగా మలచిన - మానవ మూర్తిని మించిన - మహిత శిల్పమేమున్నది’ అన్న పద్మభూషణ్ బోయి భీమన్న మాట యధార్థమనిపిస్తుంది.

అలిశెట్టి కవితలన్నీ ఎక్కువ భాగం ‘మినీ’లే! అల్పాక్షరముల అనల్పార్థ రచనలే! వాటిల్లో హాస్యం, వ్యంగ్యం, అధిక్షేపం కూడా తొంగిచూస్తాయి. పీడకుల పట్ల పిడికిలి బిగిస్తే, పీడితుల పట్ల తోడునిలిచే నైజం, రాజకీయాల రొచ్చును తూర్పారబట్టడంలో, వ్యవస్థలోని అవ్యవస్థ తీరుతెన్నులను నిలదీసి ప్రశ్నించి చూపడంలో కలేజా వున్న కవి ప్రభాకర్. అర్థరహిత సంక్షేమ పథకాలను అపహసించేవాడు.


రాత్రి
భలే కలొచ్చింది
భూమీద
నూకలు చెల్లినవారికి

 ప్రభుత్వం తరపున
స్వర్గంలో
సన్నబియ్యమిస్తారట


-అని అవహేళన చేయడం తనకే చెల్లింది.

ఆకాశానికే
 ఆకర్షణ శక్తుంటే
ఎవ్వడూ ఏదీ

 కూడబెట్టకపోను

-అనడంలో ఎంతటి సామ్యవాదం గర్భీకృతమై వుందో విశే్లషించుకోవచ్చు. నేర రాజకీయాలు, హింసా రాజకీయాలు ప్రబలిన వర్తమాన ‘దశ’ను ఇలా కళ్లకు కట్టించాడు.

ఇది వరకు
సమాజ శరీరమీద చీరుకుపోయే
చిన్న రౌడీ ‘బ్లేడు’

ఇవాళ
ఇంటింటికీ చేతుల జోడించి
ఎన్నికల్లో మెరిసిన ఎమ్మెల్ల్యే ‘చాకు’
రేపు

అరాచకీయాల్లో ఆరితేరి
కాగల మంత్రి ‘గండ్రగొడ్డలి’.


ఇలా ఏ కవితను స్పృశించినా ఏకకాలంలో బుద్ధికి ఆలోచననీ, హృదయానికి అనుభూతినీ ఏకకాలంలో అందించి సంప్రీతిని కలిగించే ప్రయోజనవంతమైన కవిత అలిశెట్టి ప్రభాకర్ కవిత. నవ తెలంగాణ పబ్లిషింగ్ హౌస్‌కు, నర్సన్, నిజాం వెంకటేశం, నాగభూషణం, అశోక్‌కుమార్, గంగాధర్ వంటి అలిశెట్టి మిత్ర బృందానికి అభినందనలు అందించి తీరాలి. కవితాభిమానుల ప్రతి ఇంటా వుండి తీరాల్సిన పుస్తకం ఇది.

-సుధామ

అలిశెట్టి ప్రభాకర్ కవిత
సంపాదకులు: జయధీర్
తిరుమలరావు
నిజాం వెంకటేశం, బి.నర్సన్
వెల: రూ.200
ప్రతులకు: నవ తెలంగాణ
పబ్లిషింగ్ హౌస్
ఎంహెచ్ భవన్, ప్లాట్ నెం.21/1, అజామాబాద్, ఆర్‌టిసి కళ్యాణ మండపం దగ్గర, హైదరాబాద్-20.

                      ఆంధ్రభూమి :దినపత్రిక :శనివారం:అక్షర పేజీ :14 అక్టోబర్ ;2017 

Saturday, September 23, 2017

‘సంవేదన’లకు అద్దం పట్టే చేహొవ్ కథలు






కాలంలో వెనక్కి వెళ్లి చూడవలసిన కథలు కొన్ని వుంటాయి. ఇప్పటి పరిస్థితులతో, విలువలతో బేరీజు వేస్తే అవి చిత్రంగానూ, హాస్యాస్పదంగానూ అనిపించవచ్చు. కానీ మనుషులు, వారి స్వభావాలు, ప్రవర్తనలు కాలావధులను అధిగమించి నేటికీ ద్యోతకం అవుతూనే ఉంటాయి. అలాంటి పాత్రలతో రూపుదిద్దుకున్న కథలు, కాల పరిణామాలు ఎలా వున్నా కాలం వెంట నిలిచే కథలే. కన్యాశుల్కం అనే సమస్య యథారీతి ఈనాడు ఏ మాత్రమూ లేకపోయినా నేటికీ గురజాడ వారి ఆ రచన ఆ పాత్రలతో, స్వభావాలతో గిరీశం సంస్కృతితో ఎలా నవనవోన్మేషమో అలానే ప్రపంచవ్యాప్తంగా కాలావధులను దాటి నిలుస్తున్న కథకులున్నారు.

రష్యా అక్టోబర్ విప్లవం అనంతరం కనబట్టే తీరుకీ, అంతకు పూర్వపు తీరుకీ తేడా ఉంది. ఆ ప్రాచీన రష్యా సమాజాన్ని అవగాహన చేసుకోవడానికి ఉపకరించే రష్యన్ కథకుడు అంతోన్ చేహొవ్! చేహొవ్ కథలు ధనార్జన, స్వీయ అభివృద్ధికే అంకితమైన వారి గురించీ, పటాటోపం, సంకుచిత మనస్తత్వం గల వారి గురించీ, అలాగే దాస్య భావనతో, అతి విధేయతతో అణకువతో వర్తించే బలహీనతల గురించీ అందంగానూ, ఉద్విగ్నంగానూ కనబడతాయి. నిజానికి ఆయన కథల్లో హాస్యం, వ్యంగ్యం తొలి రచనల్లో ఎంతగా కనబడతాయో, పరిణతి నందుకున్న దశలో రాసిన పెద్ద కథల్లో జీవితం ఎలా వున్నదీ, ఎలా వుండవలసిందీ చెప్పేవిగా సాక్షాత్కరిస్తాయి. అలాగని నీతులూ, ఉపదేశాలూ చెప్పడు ఆ కథల్లో.

1904లో మరణించిన చేహొవ్ కథల్లో ఆయన జీవించిన నాటి సమాజమే చిత్రితమైంది. అదంతా గతమే! ఆ ఛాయలేవీ రష్యాలో ఇప్పుడు లేవు. అయినా ఇవాళ్టికీ రచయితగా రష్యన్ సమాజం ఆయన పుస్తకాలకై ఎగబడి చదువుతూనే ఉంది. సోవియట్ రష్యాలోనే కాదు ప్రపంచవ్యాప్తంగా చేహొవ్ ఎందరికో ఒక అభిమాన రచయిత.

‘తాను వాస్తవంగా ఎలా వున్నదీ మానవునికి చూపిస్తే అతను బాగుపడతాడు’ అన్నదే ఆయన రచనల వెనుకగల ఆశయగత సిద్ధాంతం. ఆ మాట ఆయన అన్నదే కాదు తన కథల్లో ఆ విశ్వాసపు సత్యాన్నే, ఆశనే చిత్రించి చూపించాడు. చేహొవ్ కథలను నాలుగు దశాబ్దాల క్రితమే అనువదించి తెలుగు పాఠకులకు అందించినవారు రా.రాగా ప్రసిద్ధులైన రాచమల్లు రామచంద్రారెడ్డి. మానవ జీవన ‘సంవేదన’లకు అద్దం పట్టే ఎ.చేహొవ్ కథలు సరికొత్తగా ఈ తరానికి అందించేందుకు విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్ హౌస్ విజయవాడ ప్రచురించిన కథల్లో చేహొవ్ ప్రశస్తమైన ఎనిమిది కథలున్నాయి.

అంతస్తును బట్టి, హోదానుబట్టి మనుషులకు విలువనిచ్చే మనుషులు సమాజంలో అప్పుడూ వున్నారు, ఇప్పుడూ వున్నారు. బహుశా ఎప్పుడూ వుంటారేమో కూడా. చేహొవ్ 1884లో రాసిన ‘ఊసరవెల్లి’ కథ అలా అత్యంత జనాదరణ పొందిన కటిక సత్యం కథ. మార్కెట్ వద్ద ఒక మనిషిని కుక్క కరుస్తుంది. డ్యూటీలో ఉన్న పోలీసు విచారణ మొదలెట్టి అలా కుక్కలను ఊరి మీద వదిలి పెట్టిన వాళ్లను తిడుతూంటాడు. ఆ కుక్క పోలీస్ ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్‌దని ఎవరో చెబుతారు. అంతే ఊసరవెల్లి రంగులు మార్చినట్లు పోలీసు వెంటనే కుక్క కరిచిన మనిషిని తిట్టడం మొదలెడతాడు. ఇంతలో ఇంకెవరో ఆ కుక్క జనరల్‌ది కాదంటాడు. పోలీసు వైఖరి, మాట తీరు మళ్లీ మారిపోతుంది. కుక్క యజమాని సాంఘిక అంతస్తు మీద విషయం ఆధారపడిందన్నమాట. అతను గొప్పవాడైతే కుక్కదేం తప్పులేదు. అతని హోదా తక్కువదయితే కుక్కే కాదు ఆ కుక్క యజమానిగా అతనూ నేరస్తులన్నమాట! ‘చట్టం వున్నవాడి చుట్టం’ అన్నట్లుగా చట్టాన్ని రక్షించవలసినవాడే ప్రయత్నించడం ‘ఊసరవెల్లి’ స్వభావమే కదా మరి!

మరో మంచి కథ ‘గుల్లలో జీవించిన మనిషి’ (1898) బేవికోవ్ ఏడాది పొడుగునా వాతావరణం ఎలా వున్నా బూట్ల తొడుగులు తొడుక్కొని, గొడుగు వేసుకుని, చందినీ కింద పడుకునే రకం. అతడు బ్రహ్మచారి. ఆడవారికి ఆమడ దూరం. అలాంటి వాడికి ఓ పార్టీలో ఉక్రైనా భాష పాటలు పాడే వార్యాతో పరిచయమవుతుంది. స్వభావతః ఏకాంత జీవికీ, ఆమెకూ వివాహం దాకా విషయ ప్రస్తావనమవుతుంది. వార్యా ఫొటోను బేవికోవ్ తన టేబుల్ మీద అమర్చుకుంటాడు కూడాను. ఒకరోజు వార్యా, తన సోదరుడు కొవలేంకొతో బాటుగా సైకిల్స్ మీద వెడుతూ బేవికోవ్‌కు కనబడుతుంది. ఆడవాళ్లు సైకిల్ తొక్కడం అనేదే మింగుడుపడని బేవికోవ్ నిర్ఘాంతపోతాడు. ఆ ఊహనే తట్టుకోలేని అతను వార్యా సైకిల్ తొక్కడం వల్ల తన జీవితంలోకి ఆహ్వానించలేక ఆమె ఫొటో తొలగిస్తాడు. దుర్భర వేదనతో నెల్లాళ్లకే మరణిస్తాడు. ఇవాన్ ఇవానిచ్ అనే పాత్ర చెప్పిన కథగా సాగే ఇందులో - గుల్లలో జీవించే మనుషులు ఎందరో వున్నారు అనీ, పట్టణాలలో గాలి రాని ఇరుగు గదులలో నివసించడం, అక్కరకురాని కాగితాలు రాయడం, పేకాట ఆడటం, కుక్షింభరుల మధ్య కుసంస్కారపు వారి మధ్యా పనిలేని, మతిలేని ఆడవాళ్ల మధ్యా జీవితమంతా గడుపుతూ నిత్యం చెత్త మాట్లాడుతూ, చెత్త వింటూ ఉండడం ఇదంతా కూడా నత్తగుల్లలో జీవించే బ్రతుకే అనే అన్పింపచేస్తాడు!

‘సీతాకోక చిలుక’ కథ ఓల్గా అనే స్త్రీ వివాహితురాలయ్యీ సాగించే స్వేచ్ఛా జీవనం, డాక్టరయిన భర్త దీమొవ్‌తో వుంటూనే ఓ చిత్రకారుడితో సంబంధం నెరపడమూ, అది గ్రహించినా దీమొవ్ ఆమెను ఏమీ అనకపోవడమూ, చిత్రకారుడితో మోసపోయిన ఓల్గా భర్త ఔన్నత్యాన్ని గ్రహించేసరికి డిఫ్తీరియాతో దీమొవ్ మరణించడమూ జరుగుతుంది. 1892 నాటి కథ ఇది.

పాఠకుడి భావుకత్వం మీదా, గ్రహింపు మీదా నమ్మకం వున్న రచయిత చేహొవ్. అందువల్లే అతని కథలు యథాతథ స్థితిని వివరించే దిశగానే సాగుతాయి. అదే సమయంలో మనిషితనాన్ని నిలబెట్టే దిశగా, బ్యురాక్రటిక్ తనాన్ని నిరసించే దిశగా మేల్కొల్పుతాడు. ‘ఇయొనిచ్’ ‘కుక్కను వెంటబెట్టుకున్న మహిళ’ ‘పెండ్లికూతురు’ ‘బురఖా’ వంటి కథలన్నీ తన కాలంనాటి పరిసరాలను, మనుషులను చిత్రిస్తూనే భవిష్యత్ దర్శనాన్ని కూడా కలిగి వున్న రచయితగా నిరూపిస్తాయి. ‘లైలాక్ పూల మీద వ్యాపించే చిక్కని పొగమంచు’ వంటి ఉపమలు తరచుగా అనేక కథలలో కనిపిస్తాయి.

చేహొవ్ కథలు చదవడమంటే జీవితాన్ని చదవడం, మనుషులను చదవడం, నాలుగు దశాబ్దాల క్రితంనాటి అనువాద రచన కనుక రాచమల్లు రామచంద్రారెడ్డి తెలుగు అనువాదం సాఫీగా, హృదయమంగానే సాగినా ఇప్పుడు ఈ కథలను మరింత సరళంగా, హృద్యంగా అనువదించి చెప్పడం ఈ తరానికి ఇంకా బాగుంటుందనిపిస్తుంది.
-సుధామ

ఎ.చేహొవ్ కథలు
అనువాదం: రాచమల్లు రామచంద్రారెడ్డి
వెల: రూ.100/-
ప్రతులకు: విశాలాంధ్ర
పబ్లిషింగ్ హౌస్
సిఆర్ రోడ్, చుట్టుగుంట
విజయవాడ-4




Friday, September 22, 2017

సంసారానందం (జోక్స్ )




పాడుకాలం 

భార్య: నేనే కాలాన్ని అయ్యుంటే అంతా నాకోసం ఆసక్తిగా 
ఎదురుచూస్తారు కదండీ!
భర్త : నిన్ను చూసి అంతా భయపడతారు 
భార్య:అదేంటీ?
భర్త: చూడు 'పాడుకాలం దాపరిస్తోంది' అని. 

*****



పోస్టర్ 

'నేను యజమానిని .జాగ్రత్త మీరు హద్దుల్లో వుండండి '
అని రాసి వున్న ఓ పోస్టర్ ను 
ఆఫీసర్ గారు పట్టుకొచ్చి తన చాంబర్ లో పెట్టారు 

మధ్యాహ్నం బయట ఎవరితోనో లంచ్ కెళ్ళి వచ్చేసరికి అది 
చుట్టబెట్టి టేబుల్ మీద వుంది.

లోపలికొచ్చిన ప్యూన్ 
"మీరుబయటి కెళ్ళినప్పుడు ఇంటినుంచి అమ్మగారు 
ఫోన్ చేసారండీచాలా కోపంగా వున్నారు. మీరు ఇంటినుంచి 
ఆఫీస్ కు పట్టుకెళ్ళిన పోస్టర్ సాయంకాలం ఇంటికి తిరిగి 
తీసుకురాకపోతే జాగ్రత్త అని  చెప్పమన్నారు." అన్నాడు 

*****




 ఏక రక్తం 

భార్య: మీతో కాకుండా ఏ రాక్షసుడితో పెళ్ళయినా హాయిగా 
వుండేదాన్ని 

భర్త: కానీ ఏకరక్త సంబంధీకుల  మధ్య పెళ్ళిళ్ళు చెల్లవు కదుటోయ్ !

*****




హతవిధీ!

"ఏమిటోయ్ నిన్న  అంత దిగాలుగా కనిపించావ్ " అడిగాడు 
విద్యాలంకార్  కళాకృష్ణను 

" మా ఆవిడ చీర కొనుక్కుంటా 5000 ఇమ్మని హఠం చేస్తే 
ఇవ్వాల్సి వచ్చింది "

"మరి ఇవ్వాళేమిటి ఇంత సంతోషంగా వున్నావు "

" మా ఆవిడ ఆ చీరకట్టుకుని మీ ఆవిడనే కలుసుకుంటానని 
వెళ్ళిందిగా!"

*****




జాగ్రత్త 

ఆఫీస్ కు బయలుదేరాడు భర్త 
కాసేపటికి భార్య ఫోన్ చేసింది 

" ఎక్కడున్నారు ?"

భర్త:" దారిలో యాక్సిడేంట్ అయ్యింది. ఆస్పత్రికి 
వెడుతున్నాను"

భార్య:" ఆ టిఫెన్ డబ్బా మూత ఊడిపోలేదు కదా! పప్పంతా 
అనవసరంగా ఒలొకిపోతుంది జాగ్రత్త :

*****



Saturday, September 16, 2017

తెలుగు సమాజం -మార్క్సిజం

తెలుగు సమాజం - మార్క్సిజం
(వ్యాస స్రవంతి)
సంపాదకుడు: డా.ఎస్వీ సత్యనారాయణ
నవచేతన పబ్లిషింగ్ హౌస్
12-1-493/విఎ, గిరిప్రసాద్ భవన్
బండ్లగూడ (నాగోలు)
హైదరాబాద్-68
వెల: రూ.75/-

*
‘సమాజ రుగ్మతల కన్నింటికీ మార్క్సిజమే - మందు’ అనే భావన ప్రచులితంగానే వున్నవారున్నారు. మార్క్సిస్టు దృక్పథంతో చూసినప్పుడే, ఆ చూపునకు అది నిలిచినపుడే దేనికయినా సార్థకత! ప్రయోజనం! సంపదకు మూలం శ్రమ. శ్రమలో సమష్టి కృషిలోనే కళ ఆవిర్భావమూ జరిగిందనే మాట ఉంది. హేతువాద ధోరణిని, సాంఘిక చైతన్యాన్ని పెంపొందించి - అజ్ఞానానికి, మూఢ విశ్వాసాలకు, అభివృద్ధి నిరోధక వ్యవహారాలకు మూలమైన గ్రామాలలో, ఒక గొప్ప సాంఘిక, సాంస్కృతిక మార్పులకు మార్క్సిజం, దానిని విశ్వసించి సమాజాన్ని చైతన్యపరిచిన వ్యక్తులు కారణం కాగలిగారు కూడాను.

అసలు తెలుగు సమాజంపై మార్క్సిజం ప్రభావాలు, వైభవ ప్రాభవాలు ప్రజల ఆలోచనా ధోరణిపై దాని అనుకూల ప్రతికూల ప్రకంపనలు చర్చనీయాంశంగానే ఉంది. అక్టోబర్ విప్లవ శత వార్షికోత్సవ సందర్భంగా నేటి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉపాధ్యక్షులు డా.ఎస్వీ సత్యనారాయణ సంపాదకత్వంలో నవచేతన పబ్లిషింగ్ హౌస్ వెలువరించిన వ్యాస స్రవంతి గ్రంథమే ‘తెలుగు సమాజం - మార్క్సిజం’.

ఇందులో వున్న ఎనిమిది వ్యాసాలూ అష్టదిక్కుల్లా అన్ని వైపుల నుంచీ ఆలోచనా ద్వారాలు తెరిచేవిగా ఉన్నాయి. ఈ వ్యాస రచయితల్లో ఒకరిద్దరు తప్ప నేడు మన మధ్య లేని మేధావులే. మార్క్సిజం వేకువ రేకలు గురించి రాంభట్ల కృష్ణమూర్తి తెలుగు ప్రజల సామాజిక జీవితంపై మార్క్సిజం ప్రభావం గురించి ఏటుకూరి బలరామమూర్తి, సాంస్కృతిక జీవనంపై ప్రభావం గూర్చి పరకాల పట్ట్భా రామారావు, సాంస్కృతిక రంగంపై గల ప్రభావం గూర్చి మిక్కిలినేని రాధాకృష్ణమూర్తి, ఆంధ్ర నాటక రంగంపై మార్క్సిజం ప్రభావం గురించి కర్నాటి లక్ష్మీనరసయ్య, ప్రజా కళారూపాలపై మార్క్సిజం ప్రభావం గురించి కందిమళ్ల ప్రతాపరెడ్డి, అలాగే ప్రధానమైన ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యంపై మార్క్సిజం ప్రభావం గురించి ఆర్వియార్, తెలుగు నవలపై ప్రభావం గురించి ప్రత్యేకంగా చూపు సారించి నిఖిలేశ్వర్ రాసిన వ్యాసాలున్నాయి.

ఈ వ్యాస రచయితలందరూ అభ్యుదయవాదులే. మార్క్సిస్టు మేధావులు, కవులు, కళాకారులు ఎందరో వున్నారు. సంపాదకులు ఎస్వీ అన్నట్లుగా దళిత రచయితలయిన బొజ్జా తారకం, కత్తి పద్మారావు, ఉ.సా.సాహూ, బి.ఎస్.రాములు గార్ల దళిత వాద తాత్త్విక భూమిక, అలాగే రంగనాయకమ్మ, ఓల్గా, కాత్యాయనీ విద్మహే, కాత్యాయిని వంటి సామ్యవాద స్త్రీ వాదుల  సైద్ధాంతిక పునాది మార్క్సిజమే. నిజానికి ఈ వ్యాస స్రవంతిలో అలా ఓ దళితవాద,  స్త్రీ వాద ప్రాతినిధ్య ప్రభావ వ్యాసం ఉంటే మరింతగా బాగుండేది.

‘మార్క్సిజాన్ని స్టాలినిజం రూపంలో గ్రహించినందున మృత్యునీడలాగా మార్క్సిజాన్ని స్టాలినిజం, ఆ పిమ్మట మావోయిజం వెంటాడుతూ వచ్చిన మేరకు మన అవగాహనలో ఆ విషబీజాలు నాటిన మేరకు మన ఆలోచన, ఆచరణ వక్రమార్గాన పడుతూ రాజకీయ, సాంస్కృతిక, సామాజిక, సాహిత్య రంగాలలో వ్యతిరేక ఫలితాలను కలిగిస్తూ వచ్చింది. నూతన ఆలోచనా విధానం ద్వారా మాత్రమే సృజనాత్మక మార్క్సిస్టు అవగాహన ఏర్పడి, ప్రజాతంత్ర మానవతా పూరిత శాస్త్రీయ తత్వశాస్త్రం రూపొందగలదు’ అని తన వ్యాసం ముగింపులో తీర్మానిస్తారు ఏటుకూరు బలరామమూర్తి.

‘సామ్రాజ్యవాదానికీ, పెట్టుబడిదారీ విధానానికి వ్యతిరేకంగా సాగిన ఈ మహత్తర విప్లవం (అక్టోబర్ విప్లవం) ప్రపంచ పీడిత ప్రజలందరికీ కనువిప్పు కలిగించింది. మార్క్సిస్టు కమ్యూనిస్టు మూలసూత్రాలు పీడిత ప్రజలను ప్రభావితం చేసాయి. ఆ విధంగా కమ్యూనిజం వ్యాప్తిలోకి వచ్చింది. ప్రపంచంలో పేద రైతు కూలీ ప్రజానీకానికి సోవియట్ రష్యా ఆశాజ్యోతిగా ప్రకాశించింది.’ అని మిక్కిలినేని రాధాకృష్ణమూర్తి గారు తన వ్యాసారంభంలో అన్న మాట ఒకప్పటి మాట! 
సోవియట్ రష్యా ఛిద్రమవడం జరిగింది. ‘గర్జించు రష్యా! గాండ్రించు రష్యా!’ అని శ్రీశ్రీ అన్న కాలం వెళ్లేపోయింది. అయితే అక్టోబర్ విప్లవ స్ఫూర్తి అంతరించేది కాదన్నమాట వాస్తవం.

అక్టోబర్ విప్లవం గురించి తనకు జ్ఞానపీఠం సమకూర్చిన ‘విశ్వంభర’లో కీ.శే.డా.సి.నారాయణరెడ్డి ప్రస్తుతించారు. ఆ స్వప్నం చెదిరి పోతున్నప్పుడు, ఆ ఆశలు ఆవిరైపోతున్నప్పుడు, ఆ జెండా చిరిగిపోతున్నప్పుడు, ఆ తత్వం అపహాస్యం పాలవుతున్నప్పుడు సైతం ఆవేదనతో అభివ్యక్తీకరించారిలా-

ఎవ్వడురా అన్నది కమ్యూనిజం ఇక లేదని
ఎవ్వడురా కూసింది ఎర్రజెండా నేలకొరిగిందని
తూర్పున సూర్యుడు పొడిచినంతకాలం
మనిషిలో రక్తం ప్రవహిస్తున్నంత కాలం
అజేయం విప్లవం
అజేయం సోషలిజం
దానిని ఆపడం ఎవడబ్బ తరం??

ఏమయినా నిఖిలేశ్వర్ తన వ్యాసాంతంలో ఒకచోట పేర్కొన్నట్లు ‘గత అరవై సంవత్సరాల కాలంలో ఈ దేశంలోని వర్గ వ్యవస్థలోని కులజాఢ్యం, మత మౌఢ్యంతో బాటు  ధనిక పెట్టుబడిదారి పెత్తనాన్ని, ఆర్థిక ప్రాబల్యాన్ని ఎండగడుతూ ప్రజలు పోరాడుతూనే ఉన్నారు. వర్తమాన రాజ్యం, దాని స్వభావం, ఎన్నికల జూదంలో నెగ్గుకొస్తున్న పాలకుల ఆచరణల వల్ల దుష్ఫలితాలు, కార్మిక, కర్షక, మధ్యతరగతి ప్రజల జీవన స్థితిగతులు, యధార్థ గాథలుగా సజీవ జీవన దృశ్యాలుగా సాహిత్యంలో నవలలు వచ్చాయి. వీటిపై మార్క్సిస్టు ప్రభావం ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగా ఉంది’ 

సాహిత్యంలోనూ సాంస్కృతికంగానూ మార్క్సిజం తెలుగు సమాజంతో పెనవేసుకుని వుందనే మాట యధార్థం.

-సుధామ